THE FORWARD PROCESS

In een enigszins onopvallende passage in Ursula K. Le Guins sciencefictionklassieker The Dispossessed ontmoet het hoofdpersonage — de briljante natuurkundige Shevek — een componist die Sheveks revolutionaire theorieën naar muziek heeft vertaald:

‘Ik schrijf een stuk kamermuziek. Ik dacht het The Simultaneity Principle te noemen. [Verschillende] instrumenten die elk een onafhankelijk cyclisch thema spelen; geen melodische causaliteit; het voorwaartse proces schuilt volledig in de relatie tussen de partijen. Het vormt een prachtige harmonie.’

Hoewel niet los te zien van de algehele context en complexe thema’s als vrijheid, sociale beperkingen en de paradoxen van een ambigue utopie die deze roman tot een van de absolute meesterwerken van de twintigste-eeuwse fictie maken, draagt Le Guins poëtische en prachtig uitgewerkte projectie van de tijd — via Sheveks theorie — als zijnde zowel sequentieel als cyclisch, buitenaardse maar toch directe muzikale implicaties in zich die me diep raakten. Terwijl ik Le Guins unieke wereldvormende narratief volgde, vroeg ik me af: hoe zou zo’n compositie klinken, en hoe zou ze worden uitgevoerd?

Ik vond deze ideeën bijzonder inspirerend om te verkennen in een kleine ensemble-bezetting, waarbij Mariam Rezaei’s unieke benadering van de draaitafels wordt geïntegreerd naast de saxofoon van Sakina Abdou en ikzelf op gitaar. De sequentiële en cyclische ervaringen van tijd zijn zo vrij letterlijk vertegenwoordigd in de instrumentatie, hoewel de rollen nooit vaststaan. Ik streefde ernaar een set composities te schrijven die elke muzikant de ruimte geeft om het materiaal op eigen wijze te verkennen, voortbordurend op Henry Threadgills tijdloze post-tonale intervalsysteem om verdere ruimtes voor improvisatie te openen. Rezaei’s draaitafels, die soms fungeren als een uitgebreide ritmesectie, introduceren regelmatig eerdere versies van de gitaar en saxofoon via vooraf opgenomen samples — fragmenten die vervolgens worden getransformeerd bovenop de huidige, live partijen van Abdou en mijzelf. Als een hybride trio spelen we tussen cycli en sequenties, lijnen en cirkels, verleden, heden en toekomst tegelijkertijd; non-lineariteit als standaard, maar toch alles onderdeel van één simultaan voorwaarts proces. Dit verstrengelde sequentieel-en-cyclische concept van muzikale tijd ontvouwt zich doorheen The Forward Process, met uitzondering van Urras (1–3), die dienen als dromerige sonische onderbrekingen die de sequenties en cycli resetten.

Het was een ongelooflijk privilege om deze ideeën met Mariam Rezaei en Sakina Abdou te ontwikkelen en te arrangeren. Hun toewijding, openheid, creatieve energie en vrijgevigheid op zowel menselijk als artistiek vlak (hoewel ik niet zeker weet of die werkelijk te scheiden zijn) waren essentieel bij het vormgeven van het resultaat. Als trio besloten we de naam 1984 aan te nemen, een gedeeld geboortejaar waarvan de Orwelliaanse tegenhanger maar al te treffend aanvoelt voor de huidige tijd. Toch is het ons doel om, in de voetsporen van Le Guin, die resonantie te vertalen naar fabelachtig mooie, luidruchtige, utopische, complexe en dromerige experimentele klanken.

Kobe Van Cauwenberghe

DROPA DISC #016